Blog yazısı · Yapay zekâ görünürlüğü · Ölçüm ve analiz
Rakibiniz yapay zekâda önde mi? Rakip analizi nasıl yapılır?
Yapay zekâda rakip analizi için aynı soruları, aynı konumda, defalarca sorun. Bahsedilme, sıra ve kaynak gösterilmeyi ayrı ayrı karşılaştırmayı öğrenin.
İçindekiler
- Yapay zekâda rakip analizi: kısa cevap
- Adil karşılaştırmanın beş kuralı
- 1. Aynı sorular
- 2. Aynı konum ve dil
- 3. Tekrarlanan denemeler
- 4. Birden fazla asistan
- 5. Aynı zaman aralığı
- Üç metrik, üç farklı hikâye
- Rakip karşılaştırma tablosu şablonu
- Rakibinizin kamuya açık bilgilerinden ne öğrenebilirsiniz?
- Elle mi, düzenli ölçümle mi?
- Sonuç: önce adil ölçün, sonra hareket edin
- Sık sorulan sorular
- Kaynaklar
“Rakibim ChatGPT'de çıkıyor, ben çıkmıyorum.”
Peki bu yargı kaç denemeye dayanıyor? Bir soruya, bir yanıta mı?
Oysa yapay zekâ aynı soruya her seferinde aynı cevabı vermez. Bir kez bakıp karar vermek, yazı tura atıp kazananı ilan etmeye benzer.
Yapay zekâda rakip analizi: kısa cevap
Yapay zekâda rakip analizi, sizin ve rakiplerinizin aynı müşteri sorularına verilen yanıtlarda ne sıklıkla, kaçıncı sırada ve hangi kaynaklarla önerildiğini karşılaştırmaktır. Adil bir karşılaştırma için soruların, konumun ve dilin aynı olması, her sorunun birkaç kez sorulması gerekir.
Sonra üç metriği ayrı ayrı okursunuz: bahsedilme oranı, ortalama sıra ve kaynak gösterilme. Rakibinizin “önde” olduğu yer genellikle bunlardan yalnızca biridir.
Peki adil karşılaştırma tam olarak ne demek?
Adil karşılaştırmanın beş kuralı
Haksız bir karşılaştırma, size yanlış bir iş listesi verir. Yanlış iş listesi de boşa harcanmış aylar demektir.
1. Aynı sorular
Siz “Kadıköy'de implant yapan klinikler” diye sorup rakibiniz için “Kadıköy'de çocuk diş hekimi” diye sorarsanız iki farklı yarışı karşılaştırmış olursunuz.
Müşterilerinizin gerçekten sorduğu soruları listeleyin ve her iki işletme için de aynı listeyi kullanın. Listeye hem genel sorular (“Bornova'da diş kliniği”) hem hizmet soruları (“Bornova'da implant”) girsin.
2. Aynı konum ve dil
Yerel sorularda konum yanıtı doğrudan etkileyebilir. OpenAI'nin yardım sayfasına göre ChatGPT, yerel sonuçlar için IP adresinden çıkarılan yaklaşık konumu kullanabiliyor; cihaz konumu paylaşılırsa daha ayrıntılı bilgi de kullanılabiliyor.[1]
Yani İstanbul'daki ofisinizden İzmir'deki şubeniz için soru sormak, yanıtı değiştirebilir. Şehri soruya açıkça yazın ve her denemede aynı dili kullanın.
3. Tekrarlanan denemeler
Bir soruyu bir kez sormak bir fotoğraf çeker. Aynı soruyu farklı günlerde birkaç kez sormak, bir eğilim gösterir.
Örnek: Diyelim ki bir soruyu 10 kez sordunuz ve rakibiniz 6 yanıtta geçti. %95 güven aralığıyla (Wilson yöntemi) bu oranın gerçek değeri kabaca %31 ile %83 arasında bir yerdedir.
Sizin 4/10'luk sonucunuzun aralığı da bununla büyük ölçüde örtüşür. Yani 6'ya 4, “rakibim önde” demek için yeterli kanıt değildir.
4. Birden fazla asistan
ChatGPT ve Gemini aynı kaynakları okumak zorunda değildir. OpenAI'nin yardım sayfasına göre ChatGPT, arama yaparken başka arama sağlayıcılarıyla da çalışabiliyor; bu yüzden birinde öndeyken ötekinde geride olabilirsiniz.[1:1]
Sonuçları asistan bazında ayrı tutun. Tek bir ortalamaya sıkıştırırsanız asıl farkı kaçırırsınız.
5. Aynı zaman aralığı
İnternetteki sayfalar, yorumlar ve profiller sürekli değişir; yanıtlar da onlarla birlikte değişebilir. Kendi bu haftaki sonucunuzu rakibinizin üç ay önceki sonucuyla karşılaştırmayın.
İki işletmeyi aynı gün ya da aynı hafta içinde, aynı denemelerde ölçün. En temiz yol, her yanıtta iki işletmeye birden bakmaktır: tek soru, tek yanıt, iki satır.
Üç metrik, üç farklı hikâye
Rakip analizinin en sık yapılan hatası, her şeyi tek bir “çıktım mı, çıkmadım mı” sorusuna indirgemektir. Bu metrikleri ayrı okumak gerekir:
- Bahsedilme oranı, işletmenin geçtiği yanıtların toplam başarılı yanıtlara oranı demektir.
- Ortalama sıra, işletmenin önerildiği listelerde ortalama kaçıncı sırada yer aldığı demektir.
- Kaynak gösterilme, yanıtların işletmenin web sitesine veya profiline atıf yapma oranı demektir.
Bir tuzağa dikkat edin: ortalama sıra yalnızca işletmenin geçtiği yanıtlar üzerinden hesaplanır. On denemede bir kez geçip o seferde ilk sırada çıkan bir rakibin ortalama sırası 1'dir, ama bahsedilme oranı yalnızca %10'dur.
Her metrikteki fark, farklı bir işe işaret edebilir:
- Rakip bahsedilme oranında öndeyse, yanıtlarda sizin adınız hiç geçmiyor olabilir. İlk bakılacak yer, işletme bilgilerinizin internette ne kadar tutarlı ve bulunabilir olduğudur.
- Rakip sırada öndeyse, ikiniz de geçiyorsunuz ama o listede daha yukarıda. Hizmet sayfalarındaki netlik farkını kontrol edin.
- Rakip kaynak gösterilmede öndeyse, yanıtlar onun sitesine dayanıyor, sizinkine değil. Sitenizin müşteri sorularını doğrudan yanıtlayıp yanıtlamadığına bakın.
Bunlar kesin nedenler değil, kontrol listesine nereden başlayacağınızı gösteren işaretlerdir.
Bu metriklerin nasıl birlikte okunduğunu AI görünürlük skoru rehberimizde adım adım anlattık.
Rakip karşılaştırma tablosu şablonu
Aşağıdaki şablonu bir tabloya kopyalayıp her soru için doldurabilirsiniz. “Siz” burada Örnek Diş Kliniği'dir; değerler örnektir, gerçek işletmelere ait değildir.
| Soru | Asistan | Deneme | Siz: geçti mi? | Siz: sıra | Siz: kaynak mı? | Rakip A: geçti mi? | Rakip A: sıra | Rakip A: kaynak mı? |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bornova'da diş kliniği | ChatGPT | 1 | Evet | 3 | Hayır | Evet | 1 | Evet |
| Bornova'da diş kliniği | ChatGPT | 2 | Hayır | – | Hayır | Evet | 2 | Evet |
| Bornova'da diş kliniği | Gemini | 1 | Evet | 2 | Evet | Hayır | – | Hayır |
| Bornova'da implant | ChatGPT | 1 | Hayır | – | Hayır | Evet | 1 | Evet |
Her soru için en az birkaç deneme yaptıktan sonra sütunları toplayın:
- “Geçti mi” sütunundaki “Evet” sayısını toplam denemeye bölün: bahsedilme oranı.
- “Sıra” sütununun ortalamasını yalnızca geçilen denemeler üzerinden alın: ortalama sıra.
- “Kaynak mı” sütunundaki “Evet” sayısını toplam denemeye bölün: kaynak gösterilme.
Yalnızca dört satırlık bu örnekte bile bir ipucu var: rakip ChatGPT'de, siz Gemini'de öne çıkıyorsunuz. Bir de dikkat çekici bir desen var: rakibin geçtiği yanıtlarda sitesi de kaynak gösteriliyor.
O desen sizi bir sonraki soruya götürür: rakibinizin sitesinde ne var?
Rakibinizin kamuya açık bilgilerinden ne öğrenebilirsiniz?
Yanıtlarda rakibinizin sitesi kaynak gösteriliyorsa o sayfayı açın. Yapay zekâ asistanları sıralama mantıklarını ayrıntılı olarak açıklamıyor; bu yüzden aşağıdakiler kesin nedenler değil, kontrol etmeye değer farklardır.
Şu soruları sorun:
- [ ] Rakibin her hizmet için ayrı ve net bir sayfası var mı? Sizde var mı?
- [ ] Adres, telefon ve çalışma saatleri sitede, Google İşletme Profilinde ve rehberlerde aynı mı?
- [ ] Sitede schema.org yapılandırılmış verisi (işletme bilgilerini makinelerin okuyabileceği biçimde tanımlayan kod) kullanılıyor mu?
- [ ] Fiyat aralığı, randevu yöntemi, konuşulan diller gibi müşterilerin sorduğu somut bilgiler açıkça yazıyor mu?
- [ ] Yorumlara yanıt veriliyor mu, profil güncel mi?
- [ ] Yanıtlarda başka hangi siteler kaynak gösteriliyor ve siz o sitelerde hiç yer alıyor musunuz?
Örnek: Diyelim ki rakibinizin implant sayfasında tedavi süreci, konuşulan diller ve randevu yöntemi açıkça yazıyor; sizin sitenizde ise implant yalnızca hizmet listesinde bir satır. Ders, onun cümlelerini almak değil, kendi sürecinizi aynı açıklıkla anlatan bir sayfa yazmaktır.
Sizi farklı kılan şey zaten sizde: kendi uzmanlık alanınız, kendi adresiniz, kendi hizmet detaylarınız. Bunları en az rakibiniz kadar açık yazın.
Elle mi, düzenli ölçümle mi?
Yukarıdaki tabloyu elle doldurmak mümkündür. Ama on soru, iki asistan ve birkaç denemeyle hızla yüzlerce satıra ulaşırsınız.
Kaynaktan'da tam taramada sorular sektörünüze, hizmetlerinize ve konumunuza göre üretilir, rakiplerinizle aynı sorular üzerinden karşılaştırılırsınız. Her taramada takip edilen her soru, açık olan her motora sorulur ve sonuçlar seçilen dönemdeki tüm tamamlanmış yanıtlardan hesaplanır.
Takip edebileceğiniz rakip sayısı plana göre değişir; ayrıntıları fiyatlar sayfasında görebilirsiniz. Önce kendi başlangıç noktanızı görmek isterseniz ücretsiz test sonuçlarını nasıl yorumlayacağınızı anlatan yazımız iyi bir başlangıçtır.
Sonuç: önce adil ölçün, sonra hareket edin
Rakibinizin yapay zekâda önde olup olmadığını tek bir yanıt söyleyemez. Aynı sorular, aynı konum, tekrarlanan denemeler ve ayrı okunan üç metrik söyleyebilir.
Bu hafta yapmanız gerekenler:
- Müşterilerinizin soracağı beş soruyu yazın.
- Her birini ChatGPT ve Gemini'ye en az üçer kez sorun ve şablonu doldurun.
- Rakibinizin kaynak gösterilen sayfalarını açın ve kendi sitenizdeki eksikleri listeleyin.
Kendi başlangıç durumunuzu hızlıca görmek için ücretsiz AI görünürlük testini deneyebilirsiniz.
Rakibinizin önde olduğunu düşündüğünüz o soruyu, kaç kez sordunuz?
Sık sorulan sorular
Yapay zekâda rakip analizi nasıl yapılır?
Müşterilerinizin soracağı soruları belirleyin ve bu soruları aynı dilde, aynı şehir bağlamında hem ChatGPT'ye hem Gemini'ye birden fazla kez sorun. Her yanıtta sizin ve rakibinizin geçip geçmediğini, kaçıncı sırada önerildiğini ve hangi web sitelerinin kaynak gösterildiğini ayrı ayrı kaydedin. Sonuçları tek bir yanıta göre değil, tüm denemelerin oranına göre karşılaştırın.
Rakibim ChatGPT'de çıkıyor, ben neden çıkmıyorum?
Kesin nedeni dışarıdan bilmek mümkün değil, çünkü yapay zekâ asistanları yanıtlarını nasıl oluşturduklarını ayrıntılı olarak açıklamıyor. Ancak rakibinizin kamuya açık bilgilerine bakarak farkları görebilirsiniz: hizmet sayfalarının netliği, işletme bilgilerinin tutarlılığı, profillerin güncelliği ve yanıtlarda kaynak gösterilen sayfalar. Bu farklar size kendi eksiklerinizi gösterir.
Bir kez sorduğumda rakibim çıktı, ben çıkmadım. Bu rakibimin önde olduğunu gösterir mi?
Tek bir deneme bunu göstermez. Yapay zekâ yanıtları her çalıştırmada değişebilir, bu yüzden aynı soruyu birkaç kez sormak ve sonuçları oran olarak karşılaştırmak gerekir. Az sayıda denemede ortaya çıkan farklar çoğu zaman tesadüften ayırt edilemez.
Rakip analizinde hangi metriğe bakmalıyım?
Tek bir metrik yeterli değildir. Bahsedilme oranı ne kadar sık önerildiğinizi, ortalama sıra önerildiğinizde listede ne kadar yukarıda olduğunuzu, kaynak gösterilme ise yanıtların web sitenize ne kadar dayandığını gösterir. Üçünü yan yana okumak, rakibinizin hangi alanda önde olduğunu netleştirir.
Rakibimin web sitesindeki metinleri kopyalarsam yapay zekâda öne geçer miyim?
Kopyalamak önerilmez. Başkasının metnini kullanmak telif sorunlarına yol açabilir ve sizi rakibinizden ayıran bilgiyi ortadan kaldırır. Rakibinizden öğrenmeniz gereken şey metin değil, hangi bilgileri açıkça yayımladığıdır; kendi işletmenizin doğru ve özgün bilgilerini aynı netlikte yazın.