Psikologlar yapay zekâda nasıl doğru anlatılır?

Danışanlar psikoloğu yapay zekâyla nasıl arıyor?

Google, AI Modu ve AI Bakışı özelliklerini Şubat 2026'dan itibaren Türkiye'de kademeli olarak kullanıma açtı.^[1] Arama yapan kişinin ilk gördüğü şey artık çoğu zaman yazılmış bir özet.

Google, bu özetlerde kaynak olarak görünmek için ek bir koşul gerekmediğini, sayfanın dizine eklenmiş ve snippet ile gösterilebilir olmasının yeterli olduğunu yazıyor.^[2] Yerel sonuçlarda ise alaka düzeyi, mesafe ve belirginliğe bakıyor; bilgileri eksiksiz ve doğru olan işletmelerin gösterilme olasılığı daha yüksek.^[3]

ChatGPT ve Gemini'nin bir psikoloğu cevaba alırken neyi nasıl tarttığı kamuya açık biçimde ayrıntılandırılmış değil. Bu yüzden aşağıdaki öneriler bir sıralama formülüne değil, basit bir ilkeye dayanıyor: hiçbir yerde yazmayan bilgi, doğru aktarılamaz.

Bu sektörde karar neye göre veriliyor?

Psikolog sorularında belirleyici olan genellikle kim olduğunuzdan çok kiminle ve nasıl çalıştığınız: çocuk mu yetişkin mi, bireysel mi çift mi, yüz yüze mi online mı. Aşağıdaki örnek sorular ve takip edilen hizmetler bu niyetlerin nasıl göründüğünü gösteriyor.

Ama bu sektöre özgü bir risk daha var: unvan. Danışanın gözünde psikolog, klinik psikolog, psikiyatrist ve terapist çoğu zaman aynı kelime; mevzuatta ise yetkileri farklı meslekler.

Asistan bu farkı kendi başına çözemez. Sizin yazdığınız unvanı tekrarlar ya da tahmin eder.

Psikolog, klinik psikolog, psikoterapist: unvanlar yapay zekâda neden karışmamalı?

Klinik psikolog bir kanun unvanı. 2011'de 6225 sayılı Kanunla 1219 sayılı Kanun'a eklenen Ek madde 13, klinik psikoloğu psikoloji ya da psikolojik danışma ve rehberlik lisansı üzerine klinik psikoloji yüksek lisansı, diğer lisanslar üzerine ise psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ek olarak klinik psikoloji doktorası yapmış sağlık meslek mensubu olarak tanımlıyor.^[4]

Aynı madde, klinik psikoloğun hastalık olarak tanımlanmayan ve Bakanlığın uygun bulduğu durumlarda psikoterapi yapabileceğini, hastalık durumlarında ise ilgili uzman hekimin teşhisine ve yönlendirmesine bağlı çalışacağını söylüyor. Diploması veya meslek belgesi olmadan bu unvanı takınanlar için hapis ve adli para cezası öngörülüyor.^[4:1]

Psikolog ise görev tanımları yönetmeliğinde sağlık meslek mensupları arasında değil, “sağlık hizmetlerinde çalışan diğer meslek mensupları” arasında sayılıyor. Sağlık hizmetindeki görevleri klinik psikoloğun ve/veya psikiyatri uzmanının sorumluluğuna bağlanmış durumda.^[5]

Psikiyatrist bir hekim. Kanuna göre hekim ve diş hekimi dışındaki sağlık meslek mensupları doğrudan teşhis koyarak tedavi planlayamaz ve reçete yazamaz.^[4:2] Asistanın sizi “ilaç tedavisi de yapan” biri gibi anlatması bu yüzden basit bir yazım hatası değildir.

Psikoterapist için incelediğimiz kanun ve görev tanımları yönetmeliğinde ayrı bir unvan tanımı yok; psikoterapi bir unvan olarak değil, yapılabilecek bir uygulama olarak düzenleniyor.^[4:3][5:1] Unvan satırında “psikoterapist” yerine yasal unvanınızı yazmak, asistana da net bir çapa verir.

Nerede çalışılabilir ve bu neden önemli?

Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik (RG 29.03.2025), klinik psikoloğu kendi adına ruhsatlı bir “sağlık meslek hizmet birimi” açabilecek meslekler arasında sayıyor; psikolog bu listede yok. Bir klinik psikolog biriminde bir psikolog çalıştırabiliyor.^[6]

Aynı yönetmelik, sağlık meslek mensuplarının kendi adlarına ruhsatlı birim olmadan “danışmanlık, eğitim, koçluk veya başka isim altında” sağlık hizmeti sunamayacağını söylüyor (md. 21/9).^[6:1] Hizmet de mesleki yetkiyle sınırlı (md. 16/1).

Yapay zekâ açısından en önemli hüküm tabela maddesi. Birimin tabelasında, basılı ve elektronik materyallerinde meslek mensubunun adı ve unvanı dışında başka bir isim, meslek adı veya “uzman” ibaresi kullanılamıyor; akademik unvan ancak meslek unvanından sonra aynı boyutta yazılabiliyor (md. 19).^[6:2] Yani sitenizde, profilinizde ve Google kaydınızda tek bir ad dolaşmalı: ruhsattaki adınız ve unvanınız.

Psikolog yapay zekâ görünürlüğü için ne yayımlanmalı?

Sağlıkta tanıtım yönetmeliği, sağlık meslek mensupları için verilebilecek bilgiyi sayıyor: uzmanlıklar, akademik unvanlar, hasta kabul edilen zaman ve yer ile hizmet verilen alanla ilgili sağlığı koruyucu ve geliştirici bilgiler (md. 4/1-ğ).^[7] Görev tanımları yönetmeliği de psikologlar dahil kapsamındaki meslek mensuplarının yalnızca isim, unvan, dal ve adreslerini tanıtabileceğini söylüyor (md. 5/1-c).^[5:2]

Bu kısa liste, bir asistanın sizi tanıması için gereken bilgiyle büyük ölçüde örtüşüyor.

İki not. Online görüşmeyi bir sağlık hizmeti olarak sunuyorsanız, Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik bu hizmeti Bakanlıkça faaliyet izni verilmiş sağlık tesislerine bağlıyor; yazmadan önce dayanağını il sağlık müdürlüğüne teyit edin.^[8] Yöntemleri yazarken de tanıtım yönetmeliğine göre sertifikaya dayalı uzmanlık unvanı kullanılamıyor (md. 5/1-d): “EMDR uzmanı” değil, “EMDR eğitimini tamamladı”.^[7:1]

Rehber profili ve schema.org

Kaynaktan rehberindeki psikolog profilleri schema.org yapılandırılmış verisiyle yayımlanır ve sahipliği doğrulanan işletme bilgilerini kendisi onaylayabilir. Sağlık profillerinde hizmet ücreti ya da fiyat aralığı yayımlanmaz; rehberdeki sıralamayı plan, sahiplik veya reklam etkilemez.

Kendi sitenizde kullanılacak tür MedicalBusiness: schema.org bunu tıbbi amaçlı fiziksel ya da sanal bir işletme olarak tanımlıyor ve psikolog için ayrı bir tür sunmuyor.^[9] Alt tür Psychiatric ise schema.org'da ruhsal hastalıklarla ilgilenen bir tıp dalı olarak tanımlanıyor; psikiyatrist değilseniz kullanmayın.^[10]

İşaretlemede yalnızca sayfada görünen bilgiyi tekrarlayın; Google da yapılandırılmış verinin görünür metinle uyuşmasını öneriyor.^[2:1]

Psikologlara özgü kurallar ve sık yapılan hatalar

Danışan hikâyesi yok, yorum kampanyası yok

Tanıtım yönetmeliği, hasta ve yakınlarının teşekkür ve memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam niteliğinde paylaşımı yasaklıyor (md. 5/1-e) ve tanıtımın KVKK'ya ve kişisel sağlık verileri mevzuatına uygun yürütülmesini şart koşuyor (md. 6).^[7:2] KVKK sağlıkla ilgili verileri özel nitelikli kişisel veri sayıyor (md. 6).^[11]

Görev tanımları yönetmeliği de mesleki uygulamada edinilen kişisel ve sağlıkla ilgili bilgilerin korunmasını istiyor (md. 5/1-ı).^[5:3] 1 Ağustos 2026'dan beri ilgili mevzuata aykırı sağlık beyanı içeren tüketici değerlendirmeleri de yayınlanamıyor.^[12]

Pratik sonuç: anonimleştirilmiş olsa bile danışan hikâyesi yayımlamayın, yorum istemeyin, yorumları içerik olarak kullanmayın. Asistanın sizi tanıması için buna ihtiyacı yok.

Fiyat, vaat ve öne çıkma

Tanıtımda ücret, indirim, kampanya ve promosyon bilgisi verilemiyor (md. 5/1-m); bilimsel olarak kanıtlanmamış yöntemlerle tedavi edildiğine dair ifadeler de kullanılamıyor (md. 5/1-ç).^[7:3] “Kaygınızdan kurtulun” gibi sonuç vaatleri, bu sayfanın amacı olan olgusal anlatımın tam tersi.

Arama motorları için de açık bir hüküm var: kayıt yaptırılabilir, ama ücretli sponsorlu ve öne çıkmaya yönelik olmamak şartıyla (md. 5/1-i).^[7:4] Bu sayfanın “öne çıkmayı” değil, “doğru anlatılmayı” önermesinin nedeni bu.

Sık görülen hatalar

• Unvan dağınıklığı. Sitede “klinik psikolog”, Google kaydında “psikoterapist”, sosyal medyada “terapist”: asistan üç farklı kişi görebilir ya da birini seçer.
• Marka adı. Serbest çalışan bir klinik psikoloğun birimi için yönetmelik ad ve unvan dışında başka bir isim kullanılmasına izin vermiyor; eski “psikoloji merkezi” adları profillerde kalıyor.
• Eski adres ve saat. Taşınma ya da gün değişikliği sitede güncellenip profillerde unutuluyor.
• Yöntemi unvana çevirmek. Sertifika programları “uzman” sıfatıyla yazılıyor.

Tutarsız bilginin asistanları nasıl yanılttığını tutarsız işletme bilgileri yazımızda ayrıntılı anlattık. Asistan sizi zaten yanlış unvanla anıyorsa yapay zekâ yanlış bilgi veriyorsa yazımıza bakın.

Psikologlar için 7 adımlık kontrol listesi

1. Unvanı belgeye göre sabitleyin. Adınızı ve yasal unvanınızı diplomanız ve varsa ruhsatınızdaki gibi her yerde harfi harfine aynı yazın.
2. “Psikoterapist” ve “terapist” sözcüklerini unvan satırından çıkarın. Yaptığınız uygulamayı metinde anlatın, unvan olarak kullanmayın.
3. Çalışma alanlarını olgu cümleleriyle yazın. Hangi yaş gruplarıyla, bireysel mi çift mi çalıştığınızı sıfatsız belirtin.
4. Yöntemleri özgeçmişe taşıyın. Eğitim aldığınız yöntemleri “uzman” kelimesi olmadan listeleyin.
5. Adres ve saatleri gün gün yazın. Online görüşme sunuyorsanız dayanağını teyit edip ayrı bir satırda belirtin.
6. Siteyi kurallara karşı tarayın. Danışan yorumu, fiyat, kampanya ve sonuç vaadi içeren ifadeleri kaldırın; son güncelleme tarihini ve editör iletişimini ekleyin (md. 5/1-ı).^[7:5]
7. Aynı bilgileri MedicalBusiness türüyle işaretleyin. Yapılandırılmış veri yalnızca sayfada görünen bilgiyi tekrarlasın.

Psikolog yapay zekâ görünürlüğünü nasıl ölçersiniz?

Adımları attınız; peki asistanlar sizi şimdi nasıl anlatıyor? Aynı soruyu bir kez sormak yanıltır, çünkü cevaplar denemeden denemeye değişebilir.

Ücretsiz testte Google hesabınızla giriş yapıp adınızı, şehrinizi ve sektörünüzü girersiniz. Adınızı içermeyen üç soru ChatGPT ve Gemini'ye sorulur ve her cevapta geçip geçmediğinizi, sitenizin kaynak gösterilip gösterilmediğini görürsünüz; adınızla sorulan bir soru da yapay zekânın sizi tanıyıp tanımadığını ayrıca gösterir.

Sağlık sektöründe test soruları “en iyi” gibi üstünlük ifadeleri içermez. Düzenli taramada aynı sorular rakiplerinize de sorulur; raporda bahsedilme oranı, ortalama sıra, ses payı, ilk sıra oranı ve kaynak gösterilme yer alır.

Ham cevaplar saklandığı için asistanın size yakıştırdığı unvanı kendi unvanınızla karşılaştırabilirsiniz. Ayrıntılar nasıl ölçtüğümüzü anlattığımız sayfada; hiçbir ölçüm bir asistanın sizi önereceğini vaat etmez, yalnızca bugün nerede durduğunuzu gösterir.