Tutarsız adres, telefon ve saat bilgisi yapay zekâyı nasıl yanıltır?

NAP nedir ve neden hâlâ önemlidir?

NAP, İngilizce “Name, Address, Phone” kelimelerinin baş harfleridir; işletmenin adı, adresi ve telefon numarası demektir.

NAP tutarlılığı ise bu üç bilginin her platformda birebir aynı yazılması demektir. Uygulamada listeye çalışma saatlerini ve web adresini de eklemek gerekir.

Yerel SEO'da bu kavram yıllardır konuşuluyor. Ama yapay zekâ asistanlarıyla birlikte önemi azalmadı, tersine görünür hale geldi.

Google bu konuda ne söylüyor?

Google İşletme Profili yönergeleri, işletme adının tabelada, kırtasiye malzemelerinde ve diğer marka unsurlarında tutarlı biçimde nasıl temsil ediliyorsa öyle yazılmasını ister.^[1] Telefon numarasının doğrudan o şubeye bağlanması ve işletmenin kontrolünde olması da yönergelerde yer alır.

Google'ın yerel sıralama ipuçları sayfası ise eksiksiz ve doğru bilgiye sahip işletmelerin yerel arama sonuçlarında görünme ihtimalinin daha yüksek olduğunu söyler.^[2]

Yani tutarlılık, Google'ın kendi yazılı beklentisi. Yapay zekâ tarafında ise durum biraz daha bulanık.

İşletme bilgileri tutarsız olduğunda yapay zekâ ne yapar?

Önce bilineni ayıralım.

ChatGPT web araması yapabilir ve OpenAI'nin yardım sayfasına göre yerel sonuçlar için konum bilgisini kullanabilir.^[3] Gemini de cevaplarını Google Arama ile destekleyebilir. Yani iki asistan da sizin hakkınızda internette ne yazıyorsa onu okuyabilir.

Bilinmeyen kısım şu: Bu asistanların çelişen iki kaynağı nasıl tarttığı kamuya açık olarak belgelenmiş değil. Aşağıdakiler bu yüzden bir iddia değil, gözleme dayalı bir çerçevedir.

Senaryo 1: Yanlış olanı seçmek

Diyelim ki İzmir'de bir diş kliniğisiniz. Siteniz yeni adresi gösteriyor, ama eski adres iki dizinde ve eski bir haber sayfasında duruyor.

Asistan, cevabını oluştururken eski kaynaklardan birine dayanırsa müşteriye eski adresi söyler. Sizin sitenizin “daha doğru” olduğunu bilmesi için bir sebebi yoktur.

Senaryo 2: İki bilgiyi karıştırmak

Bir dizinde eski telefonunuz, sitenizde yenisi var. Cevapta yeni adresinizin yanında eski telefonunuz görünebilir.

Bu en sinsi hatadır, çünkü cevap ilk bakışta doğru görünür. Müşteri sadece aradığında fark eder.

Senaryo 3: Hiç anmamak

Bir başka ihtimal, asistanın emin olamadığı bir işletmeyi listeye hiç almamasıdır.

Bunu kanıtlayan resmî bir açıklama yok; bu bir hipotez. Ama bilgisi net ve tutarlı olan bir rakibin, bilgisi dağınık bir işletmeye göre daha kolay önerilebileceğini düşünmek makul.

Peki sizin bilgileriniz şu an kaç farklı yerde, kaç farklı biçimde duruyor?

Tutarsızlık nereden çıkar? En sık yedi kaynak

Tutarsızlık genellikle bir hatadan değil, bir değişiklikten doğar.

İşletme taşınır, numara değişir, saatler kısalır. Değişiklik bir yerde yapılır, ötekiler unutulur.

En sık gördüğümüz tutarsızlık kaynakları:

1. Taşınma: Yeni adres siteye ve Google İşletme Profili'ne girildi, ama dizinler ve sosyal profiller eski kaldı.
2. Telefon değişikliği: Sabit hattan mobil hatta ya da bir çağrı merkezi numarasına geçildi.
3. Bayram ve tatil saatleri: Özel saatler bir platformda girildi, diğerlerinde girilmedi.
4. Ad varyasyonları: “Örnek Diş Kliniği”, “Örnek Ağız ve Diş Sağlığı”, “Dt. Örnek Kliniği” gibi farklı yazımlar.
5. Adres yazım farkları: “Cad.” ile “Caddesi”, kapı numarasının olup olmaması, ilçe adının eksik yazılması.
6. Kopya profiller: Aynı işletme için yıllar önce açılmış ikinci bir harita kaydı.
7. Eski kampanya sayfaları: Sitenizde hâlâ yayında duran, eski adresi ya da numarayı içeren bir açılış sayfası.

Adres yazım farkları masum görünür. İnsan için “Cad.” ile “Caddesi” aynıdır; bir eşleştirme algoritması için bu her zaman bu kadar açık olmayabilir.

Denetim tablosu: işletme bilgilerinizi nereden kontrol etmelisiniz?

Denetim, bir “doğru kayıt” belirlemekle başlar.

Doğru kayıt, işletmenizin resmî adını, tam adresini, birincil telefonunu, web adresini ve haftalık saatlerini içeren tek bir belgedir. Diğer her şey bu belgeyle karşılaştırılır.

Aşağıdaki tabloyu bir tabloya kopyalayıp her satır için “aynı / farklı / yok” işaretleyebilirsiniz:

Tablodaki “sık görülen sorun” sütunu bir istatistik değil, kontrol ederken nereye bakacağınızı hatırlatan bir not.

Yapay zekâya doğrudan sorun

Denetimin son adımı en öğretici olanıdır: Asistana sizi sorun.

“Örnek Diş Kliniği'nin adresi ve telefonu nedir?”, “Örnek Diş Kliniği pazar günü açık mı?” gibi sorularla cevapları doğru kaydınızla karşılaştırın. Tek bir denemeye güvenmeyin; aynı soru farklı zamanlarda farklı cevap alabilir.

Her denemede üç şeyi not edin: sorunun tam metni, tarih ve cevapta geçen adres, telefon ve saat. Cevap bir kaynak gösteriyorsa, o kaynağın adresini de yazın.

Bu kaynak listesi çok değerlidir. Yanlış bilginin internette tam olarak nereden geldiğini çoğu zaman size doğrudan gösterir.

Aynı soruyu hem ChatGPT'ye hem Gemini'ye sorun. İki asistan farklı kaynaklara dayanabileceği için birinde doğru, diğerinde yanlış bir cevap görmeniz şaşırtıcı olmaz.

Asistan yanlış bir bilgi verirse, ne yapacağınızı yapay zekâ yanlış bilgi veriyorsa ne yapmalısınız yazımızda ayrıntılı anlattık.

Tutarsız bilgileri düzeltmek: adım adım süreç

Denetim tablonuz doldu. Muhtemelen birkaç “farklı” işareti var.

Düzeltme sırası önemlidir. En çok okunan ve en kolay kontrol ettiğiniz kaynaklardan başlayın.

1. Doğru kaydı kesinleştirin. Adın tam yazımına, adres biçimine ve birincil telefona tek seferde karar verin; bundan sonra bu metni kopyalayıp yapıştırın, elle yeniden yazmayın.
2. Web sitenizi düzeltin. İletişim sayfası, alt bilgi, şube sayfaları ve yapılandırılmış veri aynı bilgiyi göstermeli. Yapılandırılmış verinin nasıl güncelleneceğini schema.org rehberimizde bulabilirsiniz.
3. Google İşletme Profili'ni güncelleyin. Ad, adres, telefon, saatler ve web adresi alanlarını doğru kayıtla eşleyin. Bu profilin yapay zekâ görünürlüğüyle ilişkisini Google İşletme Profili rehberimizde ele alıyoruz.
4. Diğer haritaları sahiplenin ve düzeltin. Apple Haritalar, Yandex Haritalar ve Bing'de işletmenizin kaydını kontrol edin; kopya kayıt varsa platformun kendi bildirim yoluyla kaldırılmasını isteyin.
5. Dizinleri ve sosyal profilleri güncelleyin. Sektör dizinlerindeki kayıtlarınızı ve sosyal medya biyografilerinizi tek tek düzeltin.
6. Eski sayfaları temizleyin. Eski adres veya numarayı içeren kampanya sayfalarını güncelleyin ya da kaldırın.
7. Kontrol tarihini not edin. Her kanal için “son kontrol” tarihini tablonuza yazın.

İşletme bilgilerini tutarlı tutmak: üç kritik an

Bir kez düzeltmek yetmez. Tutarsızlık, bir sonraki değişiklikte geri gelir.

Üç an özellikle risklidir.

Bayramlar ve resmî tatiller

Ramazan ve Kurban bayramlarının tarihleri her yıl değişir. Bu yüzden “geçen yıl ne yaptıysak” yaklaşımı çalışmaz.

Google İşletme Profili'nde özel saatler bölümü tam bunun içindir. Google'ın yardım sayfasına göre özel saatler kısa süreli değişiklikler ve en fazla 6 gün üst üste kapalı kalınan durumlar için kullanılır; 7 gün veya daha uzun kapanışlarda işletmenin “Geçici olarak kapalı” olarak işaretlenmesi önerilir.^[4]

Aynı sayfa, saatleriniz değişmese bile resmî tatillerde saatlerinizi onaylamanın iyi bir fikir olduğunu söyler.^[4:1] Bu, müşteriye “bu bilgi güncel” mesajı verir.

Bayram öncesi kontrol listesi:

• Google İşletme Profili'nde özel saatleri girin ya da mevcut saatleri onaylayın.
• Web sitenizde bayram duyurusu yayımlayın ve yapılandırılmış verideki saatleri güncelleyin.
• Sosyal profillerinizde ve randevu platformlarınızda aynı saatleri paylaşın.
• Bayram bitince geçici duyuruları kaldırın.

Taşınma

Taşınma, tutarsızlığın en büyük kaynağıdır, çünkü değişmesi gereken bilgi en fazla yerde durur.

Taşınmadan önce denetim tablonuzu açın ve her satıra “yeni adres girildi” sütunu ekleyin. Yeni adresi aynı gün içinde mümkün olduğunca çok kanala girin.

Eski adres hakkında yazılmış haber ya da blog yazıları sizin kontrolünüzde olmayabilir. Bu durumda yayıncıya kısa ve kibar bir düzeltme talebi göndermek yeterli bir başlangıçtır.

Telefon değişikliği

Telefon numarası, eşleştirmede kullanılan en ayırt edici bilgilerden biridir. Kaynaktan da yapay zekâ cevaplarında işletmeyi tanırken ad, alan adı ve adresin yanında telefonu kullanır.

Mümkünse eski numarayı bir süre aktif tutun ve yeni numaraya yönlendirin. Bu, eski kaynaklar düzeltilene kadar müşteri kaybını azaltır.

Google, telefon numarasının o şubeye doğrudan bağlanmasını ve mümkün olduğunca merkezi bir çağrı merkezi yerine yerel numara kullanılmasını önerir.^[1:1]

Örnek: bir telefon değişikliği kanal kanal nasıl yönetilir?

Örnek: Ankara Çankaya'da hayali bir işletme olan Örnek Kuaför, sabit hattını kapatıp yeni bir telefon hattına geçiyor. İsim ve numaralar temsilîdir; amaç sırayı göstermek.

Değişiklikten bir hafta önce: Doğru kayıt belgesine yeni numara yazılır ve geçiş tarihi not edilir. Eski hattın yeni numaraya yönlendirilmesi için operatörle görüşülür.

Geçiş günü, ilk saat: Web sitesinin iletişim sayfası, alt bilgisi ve yapılandırılmış verisindeki telephone alanı aynı anda güncellenir. Ardından Google İşletme Profili'ndeki telefon alanı değiştirilir.

Geçiş günü, gün sonuna kadar: Apple Haritalar, Yandex Haritalar ve Bing'deki kayıtlar güncellenir. Instagram biyografisi, WhatsApp işletme profili ve randevu platformundaki numara da değiştirilir.

İlk hafta: Eski numara arama motorunda tırnak içinde aranır. Çıkan her dizin ve sayfa, denetim tablosuna “düzeltme bekliyor” olarak eklenir ve tek tek düzeltilir ya da yayıncısına bildirilir.

İlk ay sonunda: ChatGPT ve Gemini'ye “Örnek Kuaför'ün telefon numarası nedir?” diye sorulur. Cevapta hâlâ eski numara geçiyorsa, cevabın gösterdiği kaynak bulunup düzeltilir.

Üç ay sonra: Eski numaranın geçtiği kaynak kalmadıysa yönlendirme kapatılabilir. Kaldıysa yönlendirme bir süre daha açık tutulur.

Bu sıranın mantığı basit: Önce sizin kontrol ettiğiniz kaynaklar, sonra başkalarının kontrol ettikleri. Yapay zekâ kontrolü ise en sona kalır, çünkü kaynaklar düzelmeden cevabın düzelmesini beklemek gerçekçi değildir.

Çok şubeli işletmeler için ek kural

Birden fazla şubeniz varsa, tutarlılık iki katmanlı hale gelir. Marka adı her şubede aynı olmalı, ama adres ve telefon her şubenin kendine ait olmalı.

Google İşletme Profili yönergeleri, aynı ülkedeki tüm şubelerin aynı adı kullanmasını ister.^[1:2] Her şubenin de kendi profili, kendi sayfası ve kendi telefonu olmalıdır.

Sık yapılan hata, tüm şubelerde merkez numarasını ve ana sayfa adresini kullanmaktır. Bu durumda müşteri hangi şubeyi aradığını bilemez; bilgiyi okuyan bir sistem için de şubeleri birbirinden ayırmak zorlaşır.

Doğru kayıt nasıl yazılır? Örnek bir standart

“Tutarlı olun” demek kolay. Asıl soru, neyin tutarlı olacağı.

Örnek: İzmir'de hayali bir diş kliniği için doğru kayıt belgesi şöyle görünebilir. Bilgiler temsilîdir.

Bu tablonun amacı mükemmel bir biçim bulmak değil, bir biçim seçip ona sadık kalmaktır.

Tabelanızda ne yazıyorsa, ad alanında da o yazmalı. Google'ın yönergeleri de adın gerçek dünyadaki kullanımı yansıtmasını ister; anahtar kelime eklenmiş bir ad, hem yönergeye aykırıdır hem de yeni bir tutarsızlık yaratır.^[1:3]

Tutarlılığı sistem haline getirin

Tutarlılık bir proje değil, bir alışkanlık.

Küçük bir işletme için şu sistem yeterlidir:

• Tek sorumlu: İşletme bilgilerini güncelleme yetkisi tek bir kişide olsun.
• Tek kaynak: Doğru kayıt belgesi paylaşılan bir klasörde dursun; her değişiklik önce oraya yazılsın.
• Üç aylık kontrol: Denetim tablosunu üç ayda bir baştan sona gözden geçirin.
• Değişiklik tetikleyicisi: Adres, telefon ya da saat değiştiğinde, tablonun tamamı aynı hafta güncellensin.

Üç ayda bir tutarlılık rutini: adım adım

“Üç aylık kontrol” maddesini somutlaştıralım. Aşağıdaki rutin, küçük bir işletme için yaklaşık bir saat sürer.

1. Doğru kaydı açın. Son üç ayda adres, telefon, saat ya da web adresinde bir değişiklik olduysa önce belgeye işleyin.
2. Web sitenizi kontrol edin. İletişim sayfası, alt bilgi ve şube sayfalarındaki bilgileri doğru kayıtla karşılaştırın. Yapılandırılmış veriyi Zengin Sonuç Testi'nde açıp değerleri okuyun.
3. Google İşletme Profili'ni kontrol edin. Bilgilerin değişmediğinden emin olun; profillerde dışarıdan önerilen düzenlemeler de yayımlanabildiği için bu adımı atlamayın.
4. Haritaları gezin. Apple Haritalar, Yandex Haritalar ve Bing'de işletmenizi aratın; kopya kayıt ya da eski bilgi olup olmadığına bakın.
5. Dizin ve sosyal profilleri tarayın. Denetim tablosundaki her satır için “aynı / farklı / yok” işaretini güncelleyin.
6. Önümüzdeki üç ayın takvimine bakın. Yaklaşan bayram, resmî tatil ya da sezonluk saat değişikliği varsa özel saatleri şimdiden planlayın.
7. Yapay zekâya sorun. ChatGPT ve Gemini'ye adresinizi, telefonunuzu ve saatlerinizi sorun; cevapları ve gösterilen kaynakları not edin.
8. Sonuçları tarihleyin. Denetim tablosuna kontrol tarihini ve bulduğunuz farkları yazın; bir sonraki kontrolde ilk bakacağınız yer burasıdır.

Rutinin değeri tek seferlik sonuçta değil, karşılaştırmadadır. Üç ay önceki tabloyla bugünkünü yan yana koyduğunuzda, hangi kaynağın sürekli eskidiğini kolayca görürsünüz.

Bu sistemin geri kalanını, yani içerik, yorumlar ve kaynak gösterilme gibi adımları yapay zekâda görünmek için 10 adımlık kontrol listemizde bulabilirsiniz.

Sonuç: bu hafta ne yapmalısınız?

Bugün doğru kaydınızı tek bir belgeye yazın. Yarın denetim tablosunu doldurun.

Sonra ChatGPT ve Gemini'ye adresinizi, telefonunuzu ve saatlerinizi sorun ve cevapları kendi kaydınızla karşılaştırın.

Bunu sistemli yapmak isterseniz ücretsiz testimiz, sektörünüze ve şehrinize özel üç soruyu iki asistana soruyor ve işletmenizin cevaplarda geçip geçmediğini gösteriyor. İşletme bilgileri tutarsız mı, değil mi? İlk ipucunu oradan alabilirsiniz.