Restoranlar ve kafeler yapay zekâ önerilerinde neden geride kalıyor?

Müşteri restoranı yapay zekâya nasıl soruyor?

Kimse ChatGPT'ye “restoran” yazmıyor. İnsanlar ayrıntılı soruyor.

“Beşiktaş'ta bu akşam rezervasyon alan, kişi başı orta fiyatlı bir meyhane var mı?” Ya da: “Bayramın ikinci günü Alsancak'ta açık bir kahvaltı yeri öner.”

Örnek: Diyelim ki Moda'da “Örnek Kafe” adında bir kahvaltı mekânı işletiyorsunuz. Menünüz duvardaki kara tahtanın fotoğrafında, bayram saatleriniz yalnızca bir Instagram hikâyesinde, rezervasyon için WhatsApp numaranız ise hiçbir yerde yazmıyor.

Aynı sokakta, saatlerini profiline girmiş, menüsünü sitesinde metin olarak yayımlamış ve “hafta sonu rezervasyon gerekir” diye yazmış bir komşunuz var. Bayram sabahı “Moda'da açık kahvaltı yeri” sorusunu yanıtlayan bir asistanın elinde, hangisi hakkında daha fazla doğrulanabilir bilgi olur?

Bu soruların her biri bir veri alanına karşılık geliyor: konum, mutfak türü, fiyat, rezervasyon, çalışma saati. Bu alanlar sizin sayfalarınızda eksikse, asistan sizi listeye koymak için gerekçe bulamayabilir.

OpenAI, Aralık 2024'te ChatGPT aramasını tüm kullanıcılara açtı ve mobil uygulamalarına, yerel restoran ve işletmeleri arayıp hakkında sohbet etmeyi sağlayan haritaları eklediğini duyurdu.^[1] Yani restoran önerisi artık ChatGPT'nin rutin işlerinden biri.

Restoran ChatGPT önerisinde geride kalmanın 6 olası nedeni

1. Menünüz yalnızca fotoğraf veya PDF

Birçok restoran menüsünü bir fotoğraf ya da taranmış PDF olarak yayımlıyor. İnsan gözü için sorun yok; ama metin tabanlı sistemler için bu, ek bir okuma adımı demek.

Fotoğraftaki yazının okunması ek işlem gerektirir; düşük çözünürlük, el yazısı ya da süslü yazı tipleri hataya açıktır. Düz metin olarak yazılmış bir menüde ise “vegan seçenek var mı?” sorusunun yanıtı açıkça sayfada durur.

Bu, yayımlanmış bir kural değil, bilgilendirilmiş bir çıkarım. Ama metin menü yayımlamanın bir dezavantajı da yok.

2. Bayram ve tatil saatleri eksik

“Bayramda açık mı?” restoranlar için çok sorulan sorulardan biri. Bu sorunun yanıtı yoksa, asistan ya tahmin eder ya da sizi atlar.

Google İşletme Profili, resmî tatiller ve geçici değişiklikler için özel çalışma saatleri girmenize izin veriyor.^[2] Google'ın listelediği resmî tatillerde profilinizde, saatlerinizin farklı olabileceğini söyleyen bir uyarı görünebiliyor; Google bu yüzden özel saatleri önceden girmenizi öneriyor.^[3]

Bayramdan bir gün önce kapalı olduğunuz yanıtını alan bir müşteri, bir daha sormaz. Siz bu bilgiyi en son ne zaman güncellediniz?

3. Rezervasyon bilgisi yok

“Rezervasyon alıyor mu?” sorusu, akşam yemeği planlayan biri için belirleyici. Rezervasyon alıp almadığınızı, nasıl alındığını ve bir rezervasyon bağlantınız olup olmadığını açıkça yazmıyorsanız, bu bilgi yanıtlarda eksik kalır.

Schema.org'un Restaurant türü bunun için ayrı bir özellik sunuyor: acceptsReservations.^[4] Yani bu bilgi, makinelerin okuyacağı biçimde de belirtilebiliyor.

4. Fiyat aralığı belirsiz

Müşteriler “uygun fiyatlı” ya da “özel gün için” gibi ifadelerle soruyor. Fiyat bilginiz hiçbir yerde yoksa, asistan sizi hangi kategoriye koyacağını bilemeyebilir.

Google'ın yerel işletme yapılandırılmış veri belgesi, priceRange özelliğini işletmenin göreli fiyat aralığı olarak tanımlıyor.^[5] Menüde fiyatların metin olarak yer alması da aynı işi görür.

5. Adınız her platformda farklı

Instagram'da “Örnek Meyhane”, Google'da “Örnek Meyhane & Bistro”, rezervasyon sitesinde “Örnek Restaurant Kadıköy”. İnsanlar bunların aynı yer olduğunu anlar; sistemler her zaman anlamayabilir.

Ad, adres ve telefonun her yerde aynı yazılması, işletmenin farklı kaynaklarda tek bir varlık olarak tanınmasını kolaylaştırır. Bu konuyu tutarsız işletme bilgilerinin yapay zekâyı nasıl yanılttığını anlattığımız rehberde ayrıntılı ele aldık.

6. Restoranınız yalnızca sosyal medyada yaşıyor

Birçok kafe ve restoranın web sitesi yok; tüm bilgisi bir Instagram hesabında duruyor. Saatler bir hikâyede, menü bir gönderide, adres profil açıklamasında.

Web aramasıyla yanıt veren asistanlar, herkese açık ve okunabilir sayfalara dayanır. Bilgisi gönderilere ve geçici hikâyelere dağılmış bir işletme, bu sayfalarda eksik ya da çelişkili görünebilir; bu da bir hipotez, ama kontrol etmesi kolay bir hipotez.

Tek sayfalık basit bir site bile yeterli olabilir. Önemli olan, temel bilgilerin tek bir kalıcı adreste, metin olarak durması.

Peki yapılandırılmış veri neden fark yaratabilir?

Yapılandırılmış veri, sayfadaki bilgileri arama motorlarının okuyabileceği standart bir kod biçiminde tekrar etmek demektir. Restoranlar için kullanılan tür, schema.org'daki Restaurant.

Bu tür; mutfak türü (servesCuisine), menü (hasMenu), rezervasyon (acceptsReservations), fiyat aralığı (priceRange) ve çalışma saatleri gibi alanlar içeriyor.^[4:1] Google'ın belgesi de restoranlar için servesCuisine ve menü adresini (menu) belgeliyor.^[5:1]

Yapılandırılmış verinin ChatGPT veya Gemini önerilerini doğrudan nasıl etkilediği resmî olarak açıklanmış değil. Ama bilgiyi açık ve tek anlamlı hâle getiriyor; adım adım kurulumu schema.org yapılandırılmış veri rehberimizde bulabilirsiniz.

Restoranlar için düzeltme listesi

Aşağıdaki adımların hiçbiri reklam bütçesi gerektirmiyor. Çoğu bir öğleden sonra yapılabilir.

Önce müşterinin sorusunu, o soruyu yanıtlayan bilgiyle eşleştirin:

Sonra şu sırayı izleyin:

1. Menüyü metin olarak yayımlayın. Sitenizde, yemek adları ve fiyatlarıyla düz metin bir menü sayfası açın. Görsel menünüzü de tutabilirsiniz, ama tek kaynak o olmasın.
2. Diyet ve içerik bilgilerini yazın. Vejetaryen, vegan, glütensiz seçenekler varsa açıkça belirtin. Bunlar sık sorulan ayrıntılardır.
3. Normal ve özel saatleri girin. Google İşletme Profili'nde haftalık saatleri ve bayram, yılbaşı gibi özel günlerin saatlerini önceden girin.
4. Rezervasyon yöntemini yazın. Telefonla mı, çevrimiçi mi, gerekli mi, değil mi? Sitenizde ve profilinizde tek cümleyle belirtin.
5. Fiyat aralığını belirtin. Menü fiyatlarını güncel tutun; profilinizde fiyat aralığı alanını doldurun.
6. Adınızı tek bir biçimde sabitleyin. Tabeladaki adınızı esas alın ve tüm platformlarda aynısını kullanın.
7. Restaurant işaretlemesi ekleyin. Ad, adres, telefon, saatler, mutfak türü, menü adresi, rezervasyon ve fiyat aralığını sayfada görünen bilgilerle birebir tutarlı olarak işaretleyin.
8. Sonucu ölçün. Değişikliklerden önce ve sonra aynı soruları sorarak farkı görün.

Ölçmeden bilemezsiniz

Bu nedenlerden hangisinin sizin restoranınız için geçerli olduğunu tahmin etmek yerine ölçmek daha doğru. Çünkü asistanların yanıtları aynı soruda bile çalıştırmadan çalıştırmaya değişebiliyor.

Kaynaktan, sektöre, hizmete ve konuma göre oluşturulan soruları her taramada ChatGPT'ye ve Gemini'ye yaklaşık konum bilgisiyle soruyor. Sonuçlar seçilen dönemdeki tüm tamamlanmış yanıtlardan hesaplanıp bahsedilme oranı, ortalama sıra, ses payı, ilk sıra oranı ve kaynak gösterilme olarak raporlanıyor; yöntemin ayrıntıları nasıl ölçtüğümüzü anlattığımız sayfada.

Ham yanıtlar da saklandığı için, asistanın restoranınız hakkında doğru bilgi verip vermediğini okuyarak kontrol edebilirsiniz. Yanıtta yanlış saat veya eski adres geçiyorsa, bu doğrudan kaybedilmiş bir masa demek.

Sonuç: lezzet sizin işiniz, bilgi de

Restoranların yapay zekâ önerilerinde geride kalması kaçınılmaz değil. Çoğu zaman eksik olan şey, okunabilir, güncel ve tutarlı bilgi.

Menüyü metin olarak yazın, özel saatleri girin, rezervasyon ve fiyat bilgisini açıkça belirtin, adınızı her yerde aynı yazın. Sektöre özel sorular için restoran sektör sayfasına göz atabilirsiniz.

Restoranınızın bugün ChatGPT ve Gemini'de nasıl göründüğünü merak ediyorsanız, ücretsiz testle üç soruda nerede durduğunuzu görün.