Mali müşavirler yapay zekâda nasıl doğru anlatılır?

Mükellefler mali müşaviri yapay zekâya nasıl soruyor?

Mükellef adayı çoğu zaman bir unvanla değil, bir ihtiyaçla gelir. Şirket kuruluşu, aylık beyanname, bordro, pazaryeri satışlarının muhasebesi.

Asistanın işi bu ihtiyacı doğru meslek unvanına bağlamak. Türkiye'de bu bağlantının sınırlarını kanun çiziyor.

SMMM, YMM ve “muhasebeci” aynı şey değil

3568 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre defter tutmak, bilanço ve beyanname düzenlemek serbest muhasebeci mali müşavirin (SMMM) işidir.^[1] Yeminli mali müşavir (YMM) ise müşavirlik ve incelemenin yanında tasdik yapar. Aynı madde, YMM'lerin defter tutamayacağını ve muhasebe bürosu açamayacağını açıkça söylüyor.

Yani “defterinizi bir YMM'ye tutturun” diyen bir yanıt, küçük bir unvan karışıklığı değil, mevzuata aykırı bir öneri olur.

“Muhasebeci” ise gündelik bir kelime. Kanun'un geçici 11. maddesi, 2008 öncesinde serbest muhasebeci unvanını almış olup SMMM sınavını geçmeyenlerin yalnızca “serbest muhasebeci” unvanıyla çalışabileceğini düzenliyor.^[1:1] 3. madde de yetkisi olmayanların bu unvanları ya da onlara karışacak benzer ibareleri kullanmasını yasaklıyor.

Hizmet: hangi işi yapıyorsunuz?

Bazı işler belirli bir unvana ve yetkiye bağlı. Kanun'un 8/A maddesi, SMMM'lerin beyannamesini imzaladıkları mükellefler için belirli KDV iadelerinde rapor düzenleyebilmesini Bakanlığın belirleyeceği şartlara bağlıyor; YMM tasdiki ise 12. maddede ayrıca düzenleniyor.^[1:2]

Mükellefin sorusu basit: “Bu işi bu büro yapabilir mi?” Asistanın bunu doğru yanıtlayabilmesi için hizmetlerinizin sade ve açık yazılmış olması gerekir.

“Gerçekten mali müşavir mi?”

TÜRMOB'un sitesinde ad ve soyadla çalışan bir üye sorgulama ekranı bulunuyor.^[2] Unvan bu meslekte süs değil, doğrulanabilir bir kayıttır.

Adınızın sitenizde, Google İşletme Profili'nizde ve oda kaydınızda aynı yazılması bu doğrulamayı kolaylaştırır. Aşağıdaki örnek sorular bölümü bu sektörde ne tür soruların sorulduğunu gösteriyor; mali müşavirlik gibi finans meslekleri için oraya üstünlük iddiası taşıyan sorular bilerek alınmıyor.

Mali müşavir yapay zekâ görünürlüğü için hangi bilgiler gerekir?

İyi haber: yapay zekânın ihtiyaç duyduğu bilgiyle meslek kurallarının istediği bilgi büyük ölçüde örtüşüyor. Haksız Rekabet ve Reklam Yasağı Yönetmeliği'nin 22. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi, meslek mensubunun internet sitesinde hangi bilgilerin bulunmasını sağlayacağını sayıyor.^[3]

Bu liste “gibi bilgiler” ifadesiyle bitiyor, yani kapalı bir liste değil. Yine de çalışma saatleri ya da hizmet listesi gibi eklemeleri yaparken, aynı maddenin ilk fıkrası gereği internet varlığınızı odanıza bildirdiğinizden emin olun.

Bir ayrıntı daha: aynı maddenin ikinci fıkrası, meslek mensuplarının mesleki amaçlı olarak “yalnızca meslekiunvanı.tr uzantılı” internet sitesi kurabileceğini söylüyor.^[3:1] Bu ifadenin alan adınız için ne anlama geldiğini odanıza sorun.

Google İşletme Profili: ad, açıklama değil

Google'ın kurallarına göre işletme adı gerçek dünyadaki adı yansıtmalı. Hizmet açıklaması ya da konum bilgisi gibi gereksiz ekler adda yer alamaz.^[4]

“Örnek SMMM Bürosu | Şirket Kuruluşu Kadıköy” gibi bir ad hem Google kurallarına hem de yönetmeliğin anahtar kelime sınırına ters düşer. Ad, tabelanızdaki unvanla aynı olmalı.

Schema.org: AccountingService

Schema.org, sayfadaki bilgiyi makinelerin okuyacağı standart bir biçimde tekrar eden bir sözlüktür. Muhasebe büroları için uygun tür AccountingService; bu tür LocalBusiness altındaki FinancialService türünün alt türü.^[5]

Google, yapılandırılmış verinin sayfa içeriğini doğru yansıtmasını ve okuyucunun görmediği içeriğin işaretlenmemesini istiyor.^[6] Mali müşavirler için bu ayrıca önemli: sayfada görünmeyen sözcükleri koda gömmek, yönetmeliğin sınırladığı anahtar kelime kullanımına benzer. Ayrıntılar için schema.org rehberimize bakabilirsiniz.

Kaynaktan'ın rehberinde adresi olan mali müşavir profilleri de AccountingService türüyle yayımlanıyor. Rehberde sıralama ücretli planlardan, sahiplikten ya da reklamdan etkilenmiyor.

Mali müşavirlere özgü hatalar ve kurallar

Çerçeve iki katmanlı. Kanun'un 45. maddesi, meslek mensuplarının iş elde etmek için reklam sayılabilecek faaliyetlerde bulunamayacağını ve tabela ya da basılı kâğıtlarında ruhsatla belirlenen mesleki unvanları dışında sıfat kullanamayacağını söylüyor.^[1:3] Ayrıntıyı ise 21 Kasım 2007'de yayımlanan, en son 24 Şubat 2025'te değişen Haksız Rekabet ve Reklam Yasağı Yönetmeliği düzenliyor.^[3:2]

Bu çerçevede en sık rastlanabilecek hatalar şunlar.

1. Anahtar kelimeyle “öne çıkma” denemesi

Yönetmeliğin 22/3-b bendi, arama motorları için kullanılabilecek anahtar kelimeleri sınırlı sayıyor: ad, soyad, büro, ortaklık veya şirket unvanı, şehir ve oda.^[3:3] “Ucuz muhasebeci” ya da “hızlı şirket kuruluşu” gibi tanıtım ibareleri bu listede yok. (c) bendi ise iş sağlamaya yönelik yönlendirici kısa yolları ve reklam vermeyi de kapsıyor.

Bu yüzden “ChatGPT'de üst sıraya çıkarma” vaadiyle gelen her hizmete temkinle yaklaşın. Hedefiniz sıralama değil, doğru anlatılmak olmalı.

2. Unvan dışında sıfat

Yönetmeliğin 8. maddesi, sahip olunmayan meslek unvanını kullanmayı, mesleki ve akademik unvan dışındaki unvanları kullanmayı ve kendisi hakkında yanıltıcı açıklama yapmayı haksız rekabet sayıyor.^[3:4] “Vergi uzmanı”, “şirketlerin çözüm ortağı” gibi ifadeler bu sınıra takılabilir.

2025 değişikliği burada küçük bir kapı açtı. Meslek mensupları, mesleğin konusuna giren alanlarda bir kamu kurumundan lisans veya ruhsatla aldıkları unvanlardan yalnızca birini, o işi fiilen yapıyorlarsa tabela ve basılı evrakta kullanabiliyor.^[7]

3. “İlk ay ücretsiz” ve tarife altı fiyat

Kanun'un 46. maddesine göre ücretin asgari miktarı tarifeyle belirleniyor ve tarifenin altında iş kabul etmek disiplin cezası gerektiriyor.^[1:4] 2026 tarifesi 17 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.^[8]

Yönetmeliğin 7. maddesi de tarifenin altında ücret istemeyi ya da ücretsiz hizmet vermeyi haksız rekabet sayıyor.^[3:5] İncelediğimiz metinlerde ücret yayımlamayı ayrıca düzenleyen bir hüküm bulamadık; ama indirim ya da ücretsiz hizmet duyurusu doğrudan bu iki hükme çarpar.

4. Müşteri adları ve referans logoları

Yönetmelik, tanıtım broşürlerinde mevcut ve geçmiş müşterilerin adlarının açıklanmasını yasaklıyor. 21. madde de internette iş sahibinin adını reklam olabilecek biçimde kullanmayı yasaklıyor.^[3:6]

Sitenizdeki bir “referanslarımız” bölümü, bir yapay zekâ yanıtına taşındığında sorunu büyütür. Sorumluluk içeriği yayımlayan büroda kalır.

5. Sizin yazmadığınız kayıtlar

Yönetmeliğin 23. maddesi ilginç bir yükümlülük getiriyor: meslek mensubu, üçüncü kişilerin kendisi için reklam sayılabilecek davranışlarına izin vermemek ve bunları engellemek için önlem almakla yükümlü.^[3:7] Yani sizi abartılı sıfatlarla anan bir rehber kaydı, yalnızca itibar meselesi değil.

Eski adres, eski ortaklık adı ya da yanlış unvan taşıyan kayıtlar da aynı sorunu doğurur. Bu karışıklığın mekanizmasını tutarsız işletme bilgileri rehberimizde, düzeltme adımlarını ise yapay zekâ yanlış bilgi verdiğinde ne yapmalı yazımızda anlattık.

Mali müşavirler için kontrol listesi

1. Unvanınızı ruhsatınızdaki biçimiyle sabitleyin. SMMM, YMM ya da serbest muhasebeci; site, Google İşletme Profili, oda kaydı ve rehberlerde aynı yazım.
2. Sitenizi yönetmeliğin 22/3-a listesiyle karşılaştırın. Oda, büro ve sicil numaraları ile büro adresi eksiksiz olsun.
3. İnternet varlığınızı odanıza bildirin. Alan adı konusundaki hükmü de bu sırada sorun.
4. Hizmetleri sade bir liste olarak yazın. “Uzman”, “çözüm ortağı” gibi nitelendirmeleri çıkarın.
5. Anahtar kelimeleri izinli listeyle sınırlayın. Sitenin meta etiketlerinde ve yapılandırılmış verisinde tanıtım ibaresi bırakmayın.
6. Fiyat, indirim ve “ücretsiz” ifadelerini gözden geçirin. Emin değilseniz odanızın görüşünü alın.
7. Müşteri adlarını ve logolarını kaldırın. Referans bölümü yerine yaptığınız işlerin olgusal tanımını yazın.
8. Üçüncü taraf kayıtları tarayın. Abartılı sıfat, eski adres ya da yanlış unvan taşıyan kayıtlardan düzeltme isteyin.

Yapay zekânın büronuz hakkında ne söylediğini ölçün

Ölçmek reklam değildir. Sizi hiçbir yerde öne çıkarmaz; yalnızca ChatGPT ve Gemini'nin bugün ne söylediğini gösterir.

Bu yanıtlar sohbet uygulamalarıyla da sınırlı değil. Google, AI Modu ve AI Bakışı özelliklerini Şubat 2026'dan itibaren Türkiye'de kullanıma sunmaya başladı.^[9]

Ücretsiz testte büronuzun adını, şehrinizi ve sektörünüzü giriyorsunuz; sektörünüze uygun üç soru ChatGPT'ye ve Gemini'ye soruluyor. Her yanıtta büronuzun geçip geçmediğini ve sitenizin kaynak gösterilip gösterilmediğini görüyorsunuz; büronuzu adıyla soran ayrı bir soru da yapay zekânın sizi tanıyıp tanımadığını puana katmadan gösteriyor.

Mali müşavirler için en değerli kısım çoğu zaman yanıtların kendisi: unvanınız, odanız ve adresiniz doğru mu aktarılmış? Düzenli taramada metriklerin nasıl hesaplandığını ölçüm yöntemimiz sayfasında bulabilirsiniz.

Ölçüm bir sonuç vaadi değildir. Ama neyin düzeltileceğini bilmenin yolu, önce ne söylendiğini görmektir.